HIRSIZ ALARM

YANGIN ALARM

ACCESS CONTROL SİSTEMLERİ ( KARTLI GİRİŞ KONTROL SİSTEMLERİ )

            Access control sistemleri; büro girişleri, çok katlı iş merkezleri ve fabrikalarda personel takibi ve geçiş kontrolü amacıyla kullanılmaktadırlar.

            Sistemin en basit uygulaması, kontrol edilmesi istenilen geçişin şifre paneli ( keypad ) ile kontrol altına alınması, doğru şifre girildiğinde kapının açılmasının sağlanmasıdır. Bu temel üzerine, gi­riş kontrol sistemlerinde kontrol edilmesi istenilen geçişin fiziki engeli ilk planda değerlendirilmelidir. Bu fiziki engel genellik­le kapı veya turnike olarak karşı­mıza çıkmaktadır. Değişik uygu­lamalarda garaj kapıları ve bari­yerler de kullanılmaktadır.

            Kontrol edilmesi istenilen fiziki engelin otomatik olarak açılması (doğru şifre veya kart kullanıldığında) elektromekanik üniteler veya kilitler ile sağlanmaktadır.

            Giriş kontrol sistemlerinde siste­min hedefi yetkili kişilerin giriş veya çıkış yapabilmesi, yetkisi olmayan kişilerin ise engellenmesidir. Buradaki yetkinin yani girişe müsaade edilen kişilerin be­lirlenmesindeki yöntemler tek­nolojiye paralel olarak gelişmektedir.­

            Kartlı geçiş kontrol sistemlerinde göz önüne alınması gereken noktalar şu şekilde sıralanabilir :

1. Binadaki tüm giriş ve çı­kışların kayıt edilmesi, be­lirli kat ve bölgelere giril­mesi ancak geçerli kartları bulu­nan kişilerin girişini sağlamak üzere bir kartlı giriş kontrol siste­mi yapılmalıdır.

2. Kartlı giriş sistemi bina girişi için turnikelerdeki kontrol, oto­park girişindeki kontrol ve kule katları büro bölümleri, giriş kapılarındaki kontrol ile bir bütün oluşturulmalıdır.

3. Kartlı giriş kontrol sistemi ile kimin ne zaman hangi bölüme girdiğini, kimlerin hangi bölüm­den ne zaman çıktığını görmek mümkün olmalıdır.

4. Katlarda çalışan kişilerin, çalıştıkları kat kapısından geçmeye yetkisi bulunmalı, yetkisi olmadığı bir bölüme girmemelidir.

5. Sistem; kendi başına çalışan okuyucu santraller ile bütün veri­lerin değerlendirilip hafıza kayıtları yapılan ana merkezden oluşmalıdır. Tüm giriş ve çıkışlar bu merkezden izlenmelidir.

Sistemin Özellikleri :

            Kontrol edilecek kapılar, okuyucu santraller ve ana merkez santrali projelerde gösterildiği şekilde ol­malıdır. Otopark girişindeki okuyucular, otopark sistemi merkezi üzerinden data çıkışlarını kartlı giriş sistemi merkezine iletilmelidir.

Sistem aşağıdaki ünitelerden oluşmalıdır :

·   Merkezi santral,

·   Okuyucu santraller,

·   Kart okuyucuları ve Kartlar,

·   Elektrikli kilit karşılıkları,

·   Manyetik kontaklar,

·   Kapı açma butonları,

·   Turnikeler,

·   Bariyerler.

1.      v               Merkezi Santral

            Merkezi bilgisayar, renkli ekran klavye, yazıcı ve yazılım paketinden oluşacak olan merkezi santral güvenlik merkezine tesis edilmelidir. Merkezi bilgisayar ünitesinde her personele ait dosya kaydı bulunmalıdır. Kart okuyuculardan okunan veriler kayıtlı bilgilerle karşılaştırılacak ve yetkili ise geçiş izni verilmelidir. Data kayıtları yetkisiz kişilerin müdahalesine karşı korunmalıdır. Merkez, modüler yapıya sahip olmalı ve ileride genişletilme imkanı olmalıdır. ( Merkezi santrali oluşturacak bilgisayar ve terminal 20.000 kişi 256 okuyucu kapasiteli olanları piyasada mevcuttur) Yangın ihbar santralinden gelen bir alarm ile bölgedeki kapılar otomatik olarak açılmalıdır. Enerji kesilmesinde, sistemi kesintisiz besleyecek yedek enerji sistemi bulunmalıdır. Kullanılacak yazılım paketinde en az aşağıdaki fonksiyonlar sağlanmalıdır.

2.      v     Her kart sahibi için bir dosya,

3.      v     Şirketler veya farklı düzeylere de yetki seviyelerinin verilmesi,

4.      v     Günlük, haftalık ve aylık giriş hakkının saptanıp girilmesi ve kontrolü,

5.      v     Okuyucular, santraller ve kapılar arasındaki hattın denetlenmesi ve bunlarla ilgili arıza tespit gösterimi,

6.      v     Kapının açık kalma süresinin tespiti ve kapının yetkisiz olarak açılmasının algılanması,

7.      v     Günlük, haftalık ve aylık giriş ve çıkış kayıtlarının alınması,

8.      v           Kontrol edilen kapılardan herhangi birinin zorla açılması durumunda optik ve akustik olarak ihbar verilmesi ve o kapının bulunduğu bölgenin yazı ve kesit planı ile bilgisayar ekranı üzerinde izlenmesi.

9.      v              Okuyucu Santral

            Bu santraller; mikroişlemci kontrollü, modüler yapıda ve LCD al­fanümerik göstergeli olabilir. Ayrıca üzerinde programlama için tuş takımı bulunmalıdır. Merkezi santral ile haberleşme kesildiğinde, okuyucu santral bütün işlem­leri yerine getirecek ve kendi belleğinde topladığı bilgileri arıza giderildiğinde tekrar merkeze ilete­cek şekilde tasarlanmalıdır. Kapı açma zamanını ve alarm zamanını programlayabil­me yeteneğine sahip olmalıdır. Santralde kart okuyucular, elekt­rikli kilit karşılıkları ve butonlar için gerekli girişler bulunmalıdır.

10. v              Kart Okuyucuları ve Kartlar

            Geçiş kontrol kartı olarak çok çeşitli teknolojiler kullanılmaktadır. Günümüzde kullanılan en yaygın dört teknoloji;

11. v     Manyetik Bant,

12. v     Manyetik Nokta,

13. v     Gömülü Teller (Wiegand) ve

14. v     Yaklaşma (Proximity) Kartıdır.

            Bu sistemlerin hepsi, binlerce kişilik işyerlerinde kullanılmaya uygundur. Kişinin kimliği grup olarak ve/veya bireysel iş fonksiyonları, kişinin ne zaman ve nereye gitmesine izin verildiği hakkında bilgi verecek şekilde bireysel kartlar kodlanabilmektedir.

            Pratikte, kişi kartını kontrol altında tutulan geçiş noktasında bulunan kart okuyucusuna verir. Manyetik tip kartlarda, kart bir deliğin içine sokulur. Yaklaşma ( proximity ) tip kartlarda, kart okuyucu sensöre 2-4 inç mesafede tutulur. Sensör karttaki bilgiyi uzaktan kumandalı bir kart okuyucuya gönderir. Okuyucu ise bu bilgiyi bir kod numarasına çevirir. Daha sonra sistemin merkezi işlem birimi numarayı kullanıcı tarafından programlanabilen geçiş kıstaslarıyla kıyaslar; geçişe izin verir veya geçişi yasaklar. İstendiği takdirde daimi bir kayıt tutar.

            Bütün kart teknolojileri tuş kodlama sistemlerine sahiptirler. Ancak herbirinin kendine özgü avantajları ve dezavantajları bulunmaktadır.

            Manyetik bant sistemleri, bildiğimiz banka kredi kartılarına benzerler. Bu sistemde daha çok kısa bir bilgisayar bandına benzeyen manyetik materyalden bir bant üzerine bir sistem halinde digital veriler (1 ve 0’lar) kaydedilmektedir. Manyetik bant kartının en büyük avantajı, maliyetinin düşük olması ve karta yüklenebilecek verilerin miktarıdır. Hileli kullanıma oldukça müsait olması, kart deliğinin kötü kullanılması nedeniyle zedelenebilmesi, manyetik bandın yıpranmasının yarattığı problemler ve okuyucunun bakım gereksinmelerinin oldukça yüksek olması dezavantajları arasında sıralanabilir.

            Bir manyetik nokta sisteminde; plastik levhalar arasına sıkıştırılmış olan manyetik materyalden küçük alanlar pozitif veya negatif olarak manyetikleştirilmiştir. Kart sensörlerin manyetik kodlu alanlar tarafından tahrik edildiği bir deliğin içine sokulur. Manyetik noktanın temel avantajı; manyetik bant kartlarına göre daha düşük olmasına rağmen ekonomikliğidir. Dezavantajları arasında; okuyucu cihazın kötü kullanılması nedeniyle zedelenebilirliği, kartın ve okuyucunun aşınması, dayanma süresinin yarattığı problemler sayılabilir.

            Gömülü telli ( Wiegand efektli ) kartlarda; kod numarasının üretimi 1cm  kodlanmış manyetik teller kullanılır. Kart bir uyarım cihazının bulunduğu bir delikten geçirildiği zaman tel toplanır. ve okuyucuya kodun ( şifrenin ) çözülmesi için gönderilir. Bu teknolojinin temel avantajı; kart okuyucunun uygun bir fiyatta olması ve geleneksel " delikler " 'e göre kötü kullanıma ve hava koşullarına karşı daha az zedelenebilir olmasıdır. Kartlar da makul bir fiyattan satılmaktadır ve orta düzeyde veri  içerirler. Bununla beraber, kartın bir delikten geçirilmesi gerektiğinden kart aşınması ve kart ömrü bir problem yaratabilir. Ayrıca kartın delikten geçirilirken düzgün sokulması gerekir. Aksi halde yanlış bir veri okuma meydana gelebilir.

            Yaklaşma ( Proximity ) sistemi; bir fiberglas-epoksi kartın içine gömülmüş belli bir sayıda pasif ayarlı devreler esası üzerinde çalışır. Geçiş noktasında kart bir cihaza 2 ila 4 inç mesafede tutulur. Daha sonra uyarım, uzaktan kumandalı bir kart okuyucusuna gönderilir. Burada uyarım bilgiye dönüştürülür. Yaklaşma sisteminin en büyük avantajı dayanıklılığı. Çünkü uyarım elemanları darbelere dayanıklı, kir geçirmez, hava koşullarına dayanıklı ve şoklara dirençli Lexan içine yerleştirilmiştir. Ayrıca, sensör cihazı yüzeye monte edilebi­leceğinden yada bir duvar içine bile gizlenebileceğinden daha yüksek bir güvenlik ve daha büyük bir mimari esneklik sağlar. Temel dezavantajı ise ekonomik olmayışıdır. Çünkü kartlar manyetik bantlardan çok daha pahalıdır.

15. v             Elektrikli Kilit Karşılığı

            Kart okuyucu kart şifresini okuyup santrale bildirdikten sonra geçiş yetkisi doğrulandığında, ki­lit karşılığını aktive edecek ve ka­pı açılacaktır. Binadaki tüm ener­jinin kesilmesi veya yangın alar­mında tüm kilit karşılıkları kapıları serbest bırakacak konuma ge­çecektir.

16. v             Manyetik Kontak

            Projede belirtilen kapılara monte edilecek manyetik kontaklarla kapıların açık veya kapalı olduğu kontrol edilmelidir. Manyetik kon­tak mıknatıs ve kontak olmak üzere iki parçadan oluşur. Mıknatıs kapı üzerine, reed kon­tak ise kapı kasasına karşılık gele­cek şekilde monte edilebilir.

17. v             Kapı Açma Butonu

            Kapıların içerden açılabilmesi için buton kullanılabilir. Kapı açma butonuna  basıldığında, okuyucu santral kilit karşılığını aktive eder.

18. v             Turnikeler

            Binaya girişlerin kontrolü ve kaydı amacıyla turnikeli girişler de kullanılabilir. Turnikeler aynı anda sadece bir kişinin geçeceği şekil­de dizayn edilmiş olmalıdır. Tur­nikeler sessiz tipte çalışan model olabilir ve turnikelerin yanında acil durumlarda kullanılmak için elektrikli bir swing gate tip kapı olmalıdır, bu kapının açılması için gerekli anahtar, resepsiyon masasına monte edilebilir. Turnikeler yandan geçişi engelleyecek ve çift yönlü çalışabilir, paslanmaz çelik gövdeli dizayn edilebilirler. 120 derecede mafsallı, üç kollu olacak ve ener­ji kesilmesi veya yangın alarmı durumunda her iki yönde de ser­best geçiş sağlar özelliğine sahip olanları tercih edilebilir. Kartlı gi­riş sistemi içinde çalışacak turnikeler dakikada 20 geçişi sağlaya­bilmelidir.

19. v             Bariyerler

            Binanın otopark girişinde giriş ve çıkış kontrolü için bariyerler mon­te edilmeli ve bunlar giriş kontrol sistemine bağlanmalıdır. Bariyer­lerden biri girişi, diğeri çıkışı kont­rol edecektir. Her iki bariyerde araçların üstüne kapanmaması için gerekli sensörlere haiz olmalıdır.

Bu bariyerlerin sahip olmasını istediğimiz özellikler şu şekilde olabilir:

-Personel otopark giriş ve çıkışında kendi kartını kullanabilmelidir. Buradaki okuyucular en az 60 cm mesafeli olmalıdır.

-Ziyaretçi otoparka giriş için oto­matik makineden bilet alarak giriş yapmalıdır.

-Gerektiğinde kullanılmak üzere park görevlisi bir buton ile bari­yerleri açabilmelidir.

            Bütün elektronik kart geçiş kontrol sistemlerinin temel avantajı; sistem programlarının yeni güvenlik gereksinimlerini karşılayacak şekilde çabucak değiştirilebilme yeteneğidir. Ayrıca bir kart çalındığı veya kaybolduğu zaman tüm sistemin yeniden programlanmasına ve kodlanmasına gerek olmadan kolaylıkla iptal edilip değiştirilebilir.

             Geçiş kontrollü bir alanın güvenliğini arttırmak için sisteme ek tanıtıcı bilgiler eklenebilir. Bunu yapmanın bir yolu, geçiş kontrol kartına bir fotoğraf ekleyerek kartı bir " ID " ( kimlik ) kartına dönüştürmektir. Ancak bunun bir takım sakıncaları vardır. Kartta bir ek bilgi kullanmanın diğer bir yolu da birden çok tuşlu giriş cihazıdır. Bu cihaz, kişinin alana girebilmek için sadece geçerli kart sunmasını değil, aynı zamanda birden çok rakamlı doğru bir numarayı da vermesini gerektirir.

             Kullanılan diğer ek bilgi teknikleri arasında ses printleri, el geometrisi ve imza okuyucuları sayılabilir. Bu teknikler çok yüksek maliyetlidir. Genellikle sadece güvenlik gereksiniminin çok yüksek olduğu geçiş noktalarında kullanılırlar.

Çoğu elektronik geçiş kontrol kartlarında bir geri çıkış kontrolü bulunmaktadır. Bir kart giriş için bir kez kullanıldıktan sonra, tekrar giriş için kullanılabilmesi, çıkış amacıyla kullanılması şartına bağlıdır.

             Ayrıca giren ve çıkan insanları tek tek sayan mekanik ve optik turnikeler, insan kapanları, bir seferde sadece bir kişinin girmesine ve çıkmasına izin veren ve sistem o kişinin yetkili olduğu onayını verene kadar dışarı çıkmasına izin vermeyen, güvenlik düzeyi yüksek  çift kapılı bölmeler de kullanılmaktadır. İnsan kapanları personel akışını yavaşlattığından sadece güvenlik gereksiniminin  yüksek olduğu yerlerde kullanılmalıdır.